-अविनाश दुधे
कोकणात गेल्या पंचवीस वर्षांत अनेकदा जाण्याचा योग आला. प्रत्येक वेळी तेथील निळाशार समुद्र, हिरवेगार डोंगर, नारळी-पोफळीच्या बागा आणि साधी, मनमोकळी माणसं मनात कायमची घर करून गेली. पण एक इच्छा मात्र अपुरीच राहिली होती—कोकणाचा पावसाळा अनुभवायचा!
हजारो मिलिमीटर पाऊस झेलणाऱ्या भूमीत बेधुंद कोसळणाऱ्या पावसात चिंब भिजायचं, धुक्याने हरवलेला आसमंत डोळ्यांत साठवायचा आणि निसर्गाच्या त्या रौद्र-सुंदर रूपात स्वतःला विसरून जायचं.ही अपुरी इच्छा पूर्ण करण्यासाठी यंदा वाट धरली ती आंबोलीची.
सावंतवाडीत पाऊल ठेवताच आभाळाने जणू स्वागतासाठीच दरवाजे उघडले. मुसळधार पावसाच्या सरी अक्षरशः अंगावर कोसळत होत्या. पुढचे दोन दिवस पाऊस एक क्षणही दुरावला नाही. कधी रिमझिम, कधी धो-धो, तर कधी धुक्याच्या पडद्याआड हरवून जाणारा… पाऊसच या प्रवासाचा खरा सोबती झाला.
Rainhill Resort मध्ये मुक्काम करणे हीदेखील या प्रवासाची एक सुंदर आठवण ठरली. सभोवताली धुक्याने वेढलेले डोंगर, छपरावर अखंड वाजणाऱ्या पावसाच्या सरी आणि पहाटेच्या शांत वातावरणात ऐकू येणारा पक्ष्यांचा मंद स्वर… शहराच्या धकाधकीपासून कितीतरी दूर, निसर्गाच्या कुशीत विसावल्यासारखे वाटत होते.
आंबोलीत वाहनाने फिरण्यापेक्षा पावसात पायी चालण्यात खरी मजा आहे. छोट्या-छोट्या वाड्या, लाल मातीचे रस्ते, पावसाने धुऊन निघालेली झाडे आणि क्षणाक्षणाला बदलणारे धुक्याचे पडदे… एखाद्या स्वप्नातील गावातून आपण चाललो आहोत, अशीच भावना मनात दाटून येत होती.
आंबोली घाट म्हणजे पावसाळ्यात निसर्गाने रंगवलेले एक जिवंत चित्र. नागमोडी वळणांचा रस्ता, दरीत उतरलेले ढग आणि प्रत्येक वळणावर अचानक समोर उभे राहणारे धबधबे… प्रवास कधी संपूच नाही, असे वाटावे इतका मोहक.
कावळेसाद पॉइंट हा तर पावसाळ्यातील एक अद्भुत अनुभव. काही क्षणांत संपूर्ण दरी दाट धुक्याने झाकली जाते आणि पुढच्याच क्षणी ढगांचा पडदा बाजूला सरताच हिरव्यागार दऱ्या डोळ्यांसमोर उलगडतात. निसर्गाचा हा लपंडाव पाहताना वेळेचे भानच राहत नाही.
हिरण्यकेशी मंदिर परिसरात पाऊस वेगळ्याच लयीत बरसतो. शांत, प्रसन्न वातावरण, मंदिराजवळ उगम पावणाऱ्या हिरण्यकेशी नदीचा प्रवाह आणि सभोवताली पसरलेली हिरवाई मनाला विलक्षण शांतता देते. निसर्ग आणि अध्यात्म यांचा सुंदर संगम येथे अनुभवायला मिळतो.
महादेवगड वर उभे राहिल्यावर तर ढग अक्षरशः आपल्याभोवती फिरत असल्याचा भास होतो. क्षणात दृश्य अदृश्य होते, पुन्हा उलगडते. पावसाच्या सरी, धुक्याचा पडदा आणि वाऱ्याची झुळूक यांचा हा अविस्मरणीय खेळ शब्दांत मांडणे कठीण आहे.
आंबोलीचा धबधबा तुफानी पावसात पाहणे म्हणजे निसर्गाच्या सामर्थ्याचा साक्षात्कारच. प्रचंड वेगाने कोसळणारे पाणी, उडणारे शुभ्र तुषार आणि कानात घुमणारा त्याचा नाद… काही क्षण आपण नुसते स्तब्ध उभे राहतो. त्या क्षणी मनात एकच भावना असते—निसर्गापुढे माणूस किती लहान आहे!
या संपूर्ण प्रवासाने एक गोष्ट शिकवली—पाऊस हा फक्त ऋतू नाही, तो एक अनुभव आहे. धुकं ही केवळ हवामानाची अवस्था नाही, तर निसर्गाने अलगद पांघरलेली एक स्वप्नील शाल आहे.
आंबोलीत घालवलेले हे दोन दिवस मनात कायमचे कोरले गेले.
बेधुंद, मुसळधार पाऊस… धुक्यात हरवलेला आसमंत… हिरवाईने नटलेले डोंगर… आणि निसर्गाशी एकरूप होण्याचा अनुभव घ्यायचा असेल, तर आयुष्यात एकदा तरी पावसाळ्यात आंबोलीला यायलाच हवं!
(लेखक ‘मीडिया वॉच’ दिवाळी अंक, पब्लिकेशन व वेब पोर्टलचे संपादक आहेत )
8888744796
………………………………………….
अविनाश दुधे यांचे जुने लेख वाचण्यासाठी www.mediawatch.info या वेब पोर्टलवर वरच्या बाजूला उजवीकडे ‘साईट सर्च करा’ असे जिथे लिहिलेले आहे त्याखालील चौकोनात –अविनाश दुधे– type करा आणि Search वर क्लिक करा.
